Kan een hedendaagse roman nog een klassieker worden?

Op dit moment verblijf ik in het Engelse dorp King’s Abbot, waar ik uitgenodigd ben in Fernley Park, het landhuis van Roger Ackroyd. Het is een prachtig landhuis met een grote tuin en een goudvissenvijver, tot in de puntjes onderhouden door butler Parker en huishoudster miss Russell. Het zou een heerlijk verblijf kunnen zijn, ware het niet dat landjonker Ackroyd gisteravond dood gevonden werd in zijn studiekamer, een antieke Tunesische dolk in de rug.

Volgens de Crime Writers’ Association is De moord op Roger Ackroyd van Agatha Christie de beste detective aller tijden. Het boek is samen met vier andere Christies opnieuw uitgegeven door Pantheon Klassiek. In de boekhandel stond de roman naast De blauwe kamer van Georges Simenon, van wie ook enkele romans in een nieuw jasje zijn gestoken door De Bezige Bij.

De moord op Roger Ackroyd is geschreven in 1926, De blauwe kamer in 1963. Wat maakt deze boeken onsterfelijk? Volgens mij is dat:
– de taal. De tekst smaakt zo fris als een vers geplukt appeltje, alsof de romans pas gisteren geschreven zijn.
– de sfeer. De verhalen brengen je terug naar de tijd van stoomtreinen, rookkamers, dienstmeisjes en butlers (in het geval van Christie) of Franse cafés, bakelieten telefoons, veldwachters en blikslagers (in het geval van Simenon).
Die combinatie is het recept voor een klassieker.
Maar er is nog een belangrijke voorwaarde: de tekst is na al die tijd nog te begrijpen.

Gisteren schreef ik een hoofdstuk van mijn nieuwe roman, en vroeg ik me af: zal een hedendaags boek ooit een klassieker kunnen worden? Mijn personage surft op het internet, waar hij het Facebookprofiel van een ander personage bekijkt. Hij gebruikt daarvoor zijn laptop.

In deze tijden van voortrazende technologie raakt iets snel gedateerd. Kent iemand nog de floppy of de diskette? Herinnert iemand zich de semafoon? En wat met boeken waarin die spullen gebruikt worden? Zijn die al even gedateerd als de technologie zelf, of zullen we dat binnen twintig jaar zo charmant vinden als de bakelieten telefoon en de deux-chevaux? Of zullen lezers dan helemaal niets meer begrijpen van dat getwitter, ge-sms, gechat en geWhatsApp?

De kracht van de boeken van Simenon en Christie ligt ook daar: dat ze plaatsvinden in een tijd zonder smartphones, flatscreens, digitale tv of sociale media. Moorden worden opgelost met de grijze hersencelletjes, een pijp of vergrootglas in de hand. De boeken blijven voor eeuwig en altijd herkenbaar. In mijn verhalen gebruik ik de nieuwe technologie met enige tegenzin: misschien zijn binnen tien jaar alle laptops vervangen door tablets, stuurt niemand nog een sms en is Facebook een platform voor nostalgici.

De toekomst zal uitwijzen of hedendaagse romans ook blijvertjes kunnen worden, of dat de voortrazende technologie ze op een bepaald moment niet te begrijpen zal maken.

(Foto: David Suchet als Hercule Poirot in de televisiereeks Agatha Christie’s Poirot)


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s